Ekonominin Gelecei 1: Arz-Talep-Rekabet Problemi

Gelecek odakl覺 yorumlar覺 dinlemek ve bu yorumlar 羹st羹ne d羹羹nmek beni daima heyecanland覺rm覺t覺r. Hele bir de bu yorumlar ilgi duyduum alanlar baz al覺narak yap覺l覺yorsa o zaman ger癟ekten i癟im i癟ime s覺am覺yor ve mevcut d羹羹nceyi gelitirebilmek i癟in 癟aba g繹stermeye 癟al覺覺yorum. nl羹 futurist ve fizik癟i Michio Kakuyu 襤stanbul Hali癟 Kongre Merkezinde dinleme f覺rsat覺 buldum. Michio Kaku, benim fazlas覺yla ilgi duyuyor olduum, ekonominin gelecei konusunda yapm覺 olduu yorumlardan olduk癟a etkilendim. Ekonomiye giri derslerinde 繹retilen arz-talep ilikisini temel alan yorum, piyasalar覺ni t羹ketimin dolay覺s覺yla kapitalizmin geleceini g繹zler 繹n羹ne seriyordu.

Her ge癟en g羹n biraz daha gelien teknolojiyle birlikte insanlar hangi 羹r羹n羹n ne gibi 繹zelliklere sahip olduunu, bir marketten iceri girdikleri anda hangi markan覺n dierinden daha kaliteli ve ucuz olduunu anlayabilecek d羹zeye ulamaya balayacaklar. Michio Kakunun anlatt覺klar覺na gore insanlar ak覺ll覺 g繹zl羹kler veya ak覺ll覺 lensler sayesinde etraflar覺yla ilgili her t羹rl羹 bilgiyi an覺nda alg覺layabilecek ve se癟imlerini bu verilere gore yapabilecekler. yleyse d羹羹nelim. Bir s羹permarketten i癟eri girdiinizde eer g繹z羹n羹zde bu lenslerden ya da g繹zl羹klerden varsa, size ulaan bilgiye gore y繹neleceinin reyondaki en ucuz 羹r羹n piyasada m羹thi talepler alacakken dier markalar覺n 羹reticileri ne yapacaklar? Normal artlarda piyasadaki 羹r羹nler denge fiyat覺nda sat覺l覺rlar ve genel olarak 羹r羹nlerin fiyatlar覺 birbirine yak覺n, karlar覺 da birbirlerini baltalamayacak d羹zeylerde olurlar. S繹z konusu durumda dier markalar覺n 羹reticileri, talebin fazla olduu 羹r羹nlerle yar覺abilmek i癟in fiyatlar覺 s羹rekli olarak indirerek maliyetle sat覺 fiyat覺n覺 neredeyse ayn覺 seviyeye getirecekler. B繹yle bir durumda t羹ketici avantajl覺 olurken 羹retici dibe vuracakt覺r.

S繹z konusu senaryonun ger癟eklemeyecek olmas覺 gibi bir olas覺l覺k olmad覺覺n覺 d羹羹n羹yorum. Bu nedenle durumu nas覺l 癟繹zebileceimize odaklanmak istiyorum. Ayn覺 fiyatta bir癟ok 羹r羹n varken ve maliyetler sat覺 fiyat覺n覺 amaya balam覺ken, s繹z konusu zarar nas覺l azalt覺labilir. Elbette hi癟bir 羹retici zarar覺na sat覺 yapmak gibi bir hata yapmayacakt覺r. Bu durumda ortak bireyler oluturmak akl覺ma geliyor. nl羹 economist John Maynard Keynes, sabit d繹viz kuru sisteminin konu edildii Bretton Woods sistemi zamanlar覺nda, t羹m d羹nyaya likidite salayacak ve milli gelirleri dengeye sokacak ortak para birimi sistemini getirmeyi ama癟lam覺t覺. Bancor ismini verdii ortak para biriminin varl覺覺yla birlikte 襤ngiltere Merkez Bankas覺, Amerika Merkez Bankas覺 gibi mali kurumlar覺n varl覺覺 sona erecek ve tek bir merkez bankas覺 mevcut olacakt覺. Ancak bu durum enflasyon oranlar覺n覺n d羹nyay覺 kas覺p kavuraca覺 ger癟ei d羹羹n羹lerek elbette uygulamaya ge癟irilmemiti.


Bir f羹t羹ristin yapt覺覺 yoruma geri d繹nersek, ortak bir 癟繹z羹m bulmam覺z gerekirse 羹r羹nleri yaln覺zca tek bir marka arzedebilir mi sorusu ak覺llara gelebilir. Yani mevcut irketlerin hepsi ortak sermayeyle hareket edip rekabet ortam覺n覺 s覺f覺ra indirip t羹keticiye masal diyar覺 sunabilir mi? Ayn覺 tek para birimi ger癟einde olduu gibi, tek bir piyasa oluturma 癟abas覺 ekonomiyi ve refah d羹zeyini olumsuz y繹nde etkileyecektir. Globallemenin sert etkilerinin, pozitif etkilerini 繹rtt羹羹 gibi futurist bir bak覺 a癟覺s覺n覺 tamir edebilecek bir 癟繹z羹m yolu bulunmas覺 zor gibi g繹r羹n羹yor.

Devlet politikalar覺yla 繹nlenebilecek d羹羹k fiyatl覺 arzlar覺n t羹keticiye yarar覺 y羹ksek miktarlarda seyredecekse de, 羹lkelere genel olarak b羹y羹k zararlar verecektir.Michio Kakunun futurist yorumunu alk覺l覺yor, durumun douraca覺 negative sonu癟lara 癟繹z羹m getirecek yorumlar覺n覺 okumak i癟in sab覺rs覺zlan覺yorum.