RERUM NOVARUM!

RERUM NOVARUS! YEN─░ ┼×EYLER! 1891 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan sosyo-ekonomik durumla kilisenin ilgilendi─čini g├Âsteren ilgin├ž bir genelgenin ismidir.Papa XIII.LeonÔÇÖun yay─▒mlad─▒─č─▒ bu genelgenin i├žeri─či toplum i├žin olumlu geli┼čmelerin destekleyici ├Âzelliklerini bar─▒nd─▒r─▒yor.

─░ki bin y─▒ll─▒k Hristiyan yasalar─▒n─▒n, h─▒zla geli┼čen anamalc─▒l─▒─č─▒n ├že┼čitli geli┼čmelerine uymad─▒─č─▒ greke├žesiyle papalar, k─▒sa aral─▒klar izleyerek ekonomik genelgeler yay─▒mlamakta ve ekonomik e┼čitsizlikleri gidermek i├žin ├Â─č├╝tler vermektedir.Bu tarz ekonomi ├Â─č├╝tlerine metafizik ekonomi denebilir.

Metafizik ekonomi, ├ęconomie m├ętaphysique, insanlar─▒n ekonomi konusunda do─čadan koparak, metafizik unsurlar─▒n etkisiyle ad─▒mlar atmas─▒na neden olan kavram─▒ temsil eder.Papalar─▒n yay─▒mlad─▒─č─▒ bu genelgeler de metafizik ekonominin en tipik ├Ârneklerini olu┼čtururlar. Bu genelgeler ba┼člang─▒├ž s├Âzleriyle an─▒l─▒rlar; papa XIII.LeonÔÇÖun bu genelgesi( genelge i├žin t─▒klay─▒n─▒z ) de yeni ┼čeyler anlam─▒na rerum novarus s├Âzc├╝kleriyle ba┼člamaktad─▒r.Papa XIII.Leon yay─▒mlad─▒─č─▒ bu genelgede (tam ismiyle YEN─░ ┼×EYLER HAKKINDA diyebiliriz) kapitalizmi ve m├╝lkiyet kar┼č─▒tl─▒─č─▒n─▒ reddeti─čini a├ž─▒klam─▒┼čt─▒r.Kapitalizme kar┼č─▒ Hristiyan merhametini ├Ân plana ├ž─▒kartarak , kapitalizmin toplumun geni┼č kesimlerini yoksul b─▒rakt─▒─č─▒n─▒ ifade etti.

Egemen g├╝├žler LeoÔÇÖya tepki g├Âsterse de , Kilise halk taraf─▒ndan daha fazla desteklenmeye ba┼članm─▒┼čt─▒. 1891 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan bu genelgenin k─▒rk─▒nc─▒ y─▒l─▒ dolay─▒s─▒yla papa XI.PiusÔÇÖun 1931 y─▒l─▒nda yay─▒mlad─▒─č─▒ QUADRAGES─░MO ANNO (k─▒rk─▒nc─▒ y─▒l) genelgesinde Hristiyan kilisesi, vaktiyle b├╝t├╝n g├╝c├╝yle destekledi─či ve hatta feodal d├Ânemde kendisinin de bizzat kat─▒ld─▒─č─▒ , s├Âm├╝r├╝n├╝n u├žla┼čm─▒┼č durumlar─▒n─▒ ve gerilimini yumu┼čatmak i├žin ┼ču ├Â─č├╝tleri vermektedir : ÔÇťM├╝lkiyetin, bireysel ve toplumsal olmak ├╝zere , iki yan─▒ vard─▒r.

├ľyle m├╝lkler vard─▒r ki ├Âzel ki┼čilerin elinde b─▒rak─▒lmalar─▒ kamu yarar─▒ i├žin olumsuz bir durum olu┼čturur.├ç├╝nk├╝ sahiplerine bu m├╝lkler ├žok b├╝y├╝k bir g├╝├ž sa─člar.Bu gibi m├╝lklerin topluma b─▒rak─▒lmalar─▒ gereklidirÔÇŁ.

Papa ekonomik ├Â─č├╝tlerine ┼č├Âyle devam eder : ÔÇť Adil ├╝cretin emek├žiyle ailesinin durumu ve genel ekonominin zorunluluklar─▒ hesaba kat─▒larak saptanmas─▒ gerekir.Bu ├╝cretin , emek├žilere, sadece zorunlu harcamalar─▒n─▒ de─čil, bireysel refahlar─▒n─▒ art─▒rmalar─▒ gerekir.Karlara i┼č├žiler de ortak edilmelidir. Denetimsiz bir ├Âzg├╝rl├╝kten do─čan ekonomik k├Ât├╝l├╝klerin devlet eliyle ├Ânlenmesi ┼čartt─▒r. Serbest rekabet kendi kendini yok etmi┼čtir ve bunun yerini ekonomik bir diktat├Ârl├╝k alm─▒┼čt─▒r.

Getiri ve de─čeri b├╝y├╝k olan mallar az say─▒da ki┼činin elinde toplanmaktad─▒r. Toplum yap─▒s─▒n─▒n birli─či s─▒n─▒f z─▒tla┼čmalar─▒ ├╝st├╝ne kurulamazÔÇŁ. Bu s├Âzlerden anla┼č─▒ld─▒─č─▒ ├╝zere KiliseÔÇÖnin s─▒n─▒fsal farka tepkisi ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Papalar─▒n yay─▒mlad─▒─č─▒ bu bildirilerden en ├╝nl├╝lerinden biri de Ana ve ├ľ─čretmen ( Mater et Magistra ) bildirisidir. Bu bildiri papa XXIII.Johannes taraf─▒ndan 1961 y─▒l─▒nda yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

Papa, bu bildirisinde , sosyalizasyonu ekonomik ve sosyal haklar─▒ daha iyi ger├žekle┼čtirdi─čini, oysa insan ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ k─▒s─▒tlad─▒─č─▒n─▒ ileris├╝rer. ─░┼č├žilere insanca ya┼čayacak bir ├╝cret verilmesini , geli┼čmi┼č ve geli┼čmemi┼č b├Âlgeler aras─▒ndaki ili┼čkilerde hak ve adalet ilkelerinin uygulanmas─▒n─▒ ├Â─č├╝tler.Bu genelgelerde toplumu dinsel ├Â─č├╝tlerle d├╝zenlemeye ├žal─▒┼čma amac─▒ yer almaktad─▒r.